Po napisaniu artykułu o niedoczynności tarczycy i depresji, kilka osób poprosiło mnie o komentarz na temat nadczynności tarczycy i zaburzeń nastroju… Tak więc dzisiaj przedstawiam wiadomości na ten temat. Przypomnę Wam tylko, że tarczyca to gruczoł, który znajduje się w obrębie szyi poniżej krtani, i wydziela hormony odpowiedzialne za metabolizm, poziom energii, nastrój, płodność i masę ciała.
Nadczynność tarczycy pojawia się, gdy tarczyca zaczyna wydzielać zbyt dużo hormonów. Czasami stan ten przebiega bez objawów, ale najczęściej osoba z nadczynnością cierpi na:
- utratę masy ciała pomimo dobrego lub zwiększonego apetytu i takiej samej lub większej ilości spożywanego pokarmu
- przyspieszone bicie serca, uczucie palpitacji lub nieregularnego rytmu serca
- nadmierne pocenie się i uczucie gorąca, nietolerancja wysokiej temperatury
- drżenie rąk
- uczucie braku oddechu
- uczucie zmęczenia i osłabienia mięśni
- częste wypróżnienia
- ścieńczenie i wypadanie włosów
- zaburzenia nastroju, takie jak lęk, drażliwość, pobudzenie, labilność nastroju
- zaburzenia snu
- trudności w koncentracji uwagi
- nieregularne i skąpe miesiączki
Bardzo rzadko wskutek nieleczenia ciężkiej nadczynności tarczycy może dojść do tzw. „burzy tarczycowej”, która zagraża życiu pacjenta z powodu podwyższonej temperatury ciała, nadciśnienia, zaburzeń krążenia i świadomości. Przewlekła nadczynność tarczycy może prowadzić do osteoporozy (ścieńczenia i łamliwości kości).
Najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy to choroba Graves-Basedowa, która czasami występuje rodzinnie. Jest to choroba o podłożu autoimmunologicznym, w której własne przeciwciała chorego atakują tkankę tarczycy. Tarczyca, w odpowiedzi na ten „atak”, produkuje nadmiar hormonów. Oprócz typowych objawów nadczynności tarczycy, w choroba ta dodatkowo może objawiać się tzw. oftalmopatią tarczycową, czyli wytrzeszczem oczu, oraz zaczerwienieniem skóry i wysypką.
Rzadsze są inne przyczyny nadczynności, na przykład łagodne guzki tarczycy, zapalenie tarczycy, spożycie nadmiernej ilości jodu (z którego produkowane są hormony tarczycy) i nieprawidłowa funkcja przysadki, która jest gruczołem znajdującym się w obrębie mózgu i regulującym funkcję wielu innych gruczołów w organizmie, w tym tarczycy.
Rozpoznanie nadczynności tarczycy wymaga stwierdzenia podwyższonego stężenia hormonów tarczycy lub przysadki we krwi.
Nadczynność tarczycy leczy się raczej łatwo, przez podanie radioaktywnego jodu lub preparatów przeciwtarczycowych. Czasami, gdy gruczoł jest bardzo duży, potrzebne jest leczenie operacyjne, aby powiększona tarczyca nie uciskała na drogi oddechowe i pokarmowe. Leczenie operacyjne może być konieczne również wówczas, gdy pacjent nie toleruje leków lub gdy na nadczynność tarczycy cierpi kobieta w ciąży, której nie można leczyć farmakologicznie.
Mimo, że kilka objawów nadczynności tarczycy może przypominać depresję (uczucie zmęczenia, zaburzenia snu, trudności w koncentracji uwagi, utrata masy ciała, zmiany nastroju), rzadko te dwie choroby bywają mylone – znacznie częściej to niedoczynność tarczycy przypomina depresję. Czasem jednak labilność nastroju i drażliwość wymagają diagnostyki różnicowej ze stanem depresyjnym. Częściej stan podenerwowania, pocenie, drżenie rąk i przyspieszone bicie serca naśladują stany lękowe, a pobudzenie – nawet łagodne stany maniakalne. Nadczynność tarczycy czasami może przebiegać z napadami paniki, i wtedy chory zwykle trafia w pierwszej kolejności do psychiatry, zamiast do internisty lub endokrynologa. W skrajnej, nieleczonej nadczynności tarczycy pacjenci mogą nawet halucynować, co sprawia wrażenie zaburzeń psychotycznych.
Nie ulega wątpliwości, że hormony tarczycy wpływają na nasze emocje i stan psychiczny. Prawidłowe leczenie nadczynności tarczycy wymaga więc postawienia prawidłowej diagnozy, tak aby wdrożyć skuteczne leczenie.
Bibliografia:
http://www.psychologytoday.com
A.G. Awad „The Thyroid and the Mind and Emotions/Thyroid Dysfunction and Mental Disorders” reprinted from Thyrobulletin, Vol. 7, No. 3 at http://www.thyroid.ca/e10f.php#null
Pozytywnie o depresji 